Recenzje

Rozmowy wbrew modom i pod prąd. Prowadzone ze spokojem, taktem i wyczuciem. Z szacunkiem do rozmówcy i tematu. Nie przystające do dzisiejszego szybkiego i powierzchownego świata mediów, gdzie brakuje miejsca na oddech. "Inny punkt widzenia" Grzegorza Miecugowa to program przeznaczony dla tych, którzy pragną się w tym codziennym biegu zatrzymać. Choć cykl emitowany jest w TVN 24, nie chciałbym być posądzany o autopromocję. Spróbuj´ jedynie podkreślić wyjątkowość tego, co robi Grzegorz, tym bardziej, że rozmowy ukazały się ostatnio w postaci książki.

Szczególni są już sami rozmówcy. Ludzie niebanalni, z autorytetem, doświadczeniem, oryginalnym spojrzeniem na świat, życie, sztukę czy politykę. Wśród nich Władysław Bartoszewski, Ryszard Kapuściński, Zbigniew Preisner, Anna Dymna, Jan Nowicki, Krzysztof Majchrzak, Aleksander Wołszczan.

Tematy rozmów. Choć Miecugow ociera się o to, co rozmówcy na co dzień robią i kim są, zawsze jednak koncentruje się na człowieku, współczesności i ich wzajemnych relacjach. Padają pytania o sprawy zasadnicze, ale nie ma tu ciągnięcia nudnych wywodów filozoficznych.

Ryszard Kapuściński: "Niebezpieczeństwem dla ludzi żyjących w dzisiejszej cywilizacji jest bierność i możliwość zagapienia się. W dawnych kulturach, dawnych okresach historycznych wszystkiego było mało i wszystko było bardzo zhierarchizowane, ustabilizowane. Historia rozwijała się strasznie (...) Raptem w XX wieku, a zwłaszcza teraz, przez ostatnie lata, spada na tak nieprzygotowanego człowieka ogromna ilość danych, ryzyka, sytuacji niejasnych, nieznanych, nowych."

Zbigniew Preisner: "Przestaliśmy ze sobą rozmawiać, bo wysyłamy SMS-y, przestaliśmy czytać książki, bo oglądamy telewizję. Przestaliśmy interesować się tym, co dzieje się u sąsiada, ponieważ oglądamy Big Brothera".

Styl prowadzenia rozmowy znacznie odbiega do promowanego dziś w telewizji agresywnego wywiadu. Miecugow przede wszystkim daje gościom wypowiedzieć się. Nie przerywa im zdania w połowie, nie szuka potwierdzenia swoich tez.

Rozmowy odbywające się najczęściej w warszawskiej kawiarni "Antrakt", zawdzięczają swój nastrój temu miejscu. Kawiarnia otwiera gości, daje im możliwość mniej zobowiązującego zachowania się przed kamerą, która spina nawet największych zawodowców.

Przerzuconym na papier rozmowom na pewno jednak czegoś brakuje. Z wymienionych powyżej zalet "Innego punktu widzenia" to atmosfera traci najbardziej w wydaniu książkowym. Trudno bowiem przenieść na papier gest, grymas, błysk w oku. Nie zmniejsza to wartości lektury. Książka daje bowiem możliwość zastanowienia się nad wypowiedzianą myślą, powrotu do niej po tygodniu, roku, dziesięciu latach.

Wywiady Grzegorza Miecugowa nie tylko się dobrze ogląda, ale i świetnie czyta. Emitowane na ekranie TVN24 programy są, "nietelewizyjne" -- długie (emisja odcinka trwa 45 min) i "nieinwazyjne" (kamera koncentruje się na dwóch rozmówcach , a konwersacji nie przerywają fragmenty filmów ani reklamy). Zdjęcia realizowane są w miejscach ważnych dla bohaterów. Stanisław Lem gościł ekipę TVN24 w swoim krakowskim domu, dla Andrzeja Stasiuka realizatorzy pofatygowali się do beskidzkiego Wołowca.

Przelane na papier telewizyjne wywiady nic nie tracą. Miecugow jest dobrym rozmówcą -- nie stara się dominować i "zagadywać" gości. Nie atakuje, choć zadaje niewygodne pytania (znanegoz kontrowersyjnych wypowiedzi Zbigniewa Preisnera indaguje o stosunek do polskości) i potrafi efektownier zaskoczyć interlokutora.
Jeden z przykładów: Krystyna Janda opowiada, jak zagraniczni webmasterzy wyrzucili jej syna z internetowej gry komputerowej, po tym, jak ucharakteryzowany na rycerza w polskich barwach narodowych sprowadził do wirtualnego świata niebezpieczne monstra. "To chyba obawa całej Europy, że sprowadzimy potwory..." -- skierował dyskusję na inne tory Miecugow.

Równie ciekawe są rozmowy z innymi bohaterami: Anną Dymną, Władysławem Bartoszewskim, Grzegorzem Jarzyną, Ryszardem Kapuścińskim, Markiem Kondratem oraz Janem Nowickim.

Arkusz kalkulacyjny Excel jest dość uniwersalnym narzędziem, z którego korzystają najróżniejsze grupy użytkowników. Jedną z największych jest sektor biznesu, gdzie Excel jest używany do wykonywania wielu czynności - od rysowania wykresów, aż po złożone analizy finansowe. Dzięki książce wydanej przez Helion "Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie", której autorem jest Loren Abdulezer, możemy poznać możliwości Excela w tym zakresie.
Pozycję tę spokojnie mogą zacząć studiować nawet Ci, którzy nigdy nie korzystali z Excela. Pierwsza część książki traktuje o podstawach arkusza, edycji i organizowania danych. Część druga m.in. o automatyzacji pracy oraz analizie informacji. Ostatnie rozdziały książki to już zagadnienia specjalne - m.in. język XML czy ciekawy rozdział, dotyczący osób niepełnosprawnych i arkuszy kalkulacyjnych. Jednym słowem, przydatna pozycja dla wykorzystujących Excela w biznesie.

Fani gier fabularnych potrafią miesiącami się przygotowywać do rozgrywki i tworzyć atmosferę. Grają, rzucając zwykłymi kostkami. Firma Q-workshop postanowiła stworzyć dla nich kostki dopasowane do tematu gry. I odniosła sukces. Dla niektórych wymyślanie kostek w XXI wieku to jak odkrywanie koła od nowa; dla Setha Godina, autora książki "Fioletowa krowa. Zmień się i bądź rozpoznawalny", to niemal wzorcowy przykład jego teorii. Według Godina, w dzisiejszym świecie tradycyjna reklama już nie skutkuje, a ludzie są zbyt zajęci, by testować nowości. Żeby odnieść prawdziwy sukces rynkowy, produkt musi być fenomenalny, przewrotny i fascynujący. W ten sposób odniosły sukces Apple, Bloomberg czy IKEA, które obecnie rozwijają się w błyskawicznym tempie, pozostawiając w tyle inne marki.

Telewizyjne rozmowy bardzo się zbanalizowały. Z jednej strony mamy rutynowe odpytywanie polityków i specjalistów "od świata", jak śpiewał kiedyś Jacek Kleyff, z drugiej talk-shows, w których akcent pada zdecydowanie na show. Prezentowany w TVN 24 program Grzegorza Miecugowa "Inny punkt widzenia" jest na tym tle zjawiskiem wprost wyjątkowym.

To prawdziwa rozmowa, a ściślej -- inteligencka rozmowa, jak się kiedyś ten typ konwersacji określało. Czyli gadanie o wszystkim, wymierzanie sprawiedliwości widzialnemu światu. Miecugow pyta więc pisarza (Jerzy Pilch) nie tylko, jak pisze, ale także, jak przyjął naszą integrację z Europą, z aktorem (Marek Kondrat) zaczyna od aktorstwa, ale potem pyta o wspomnienia z PRL, z reżyserem teatralnym (Grzegorz Jarzyna) od spraw sceny przechodzi płynnie do bezrobocia, potem do polityki. Jak się okazuje, artyści, uczeni czy sportowcy mają często o sprawach publicznych bardzo wiele ciekawego do powiedzenia, tylko nikt ich o to nie pyta.

Program "Inny punkt widzenia" trwa bardzo długo jak na telewizyjne standardy, bo aż 45 minut. (Ale przecież to zaledwie tyle, ile zajmuje połówka meczu piłkarskiego!). Dzięki temu nie ma tu nerwowości i typowej dla telewizyjnych rozmów przedwczesnej pointy prowadzącego: "Niestety, nasz czas już minął".

Miecugow daje się gościom wygadać, nie przerywa im niepotrzebnymi wtrętami, nie popisuje się, choć widać, że do każdej rozmowy jest świetnie przygotowany, od pierwszego pytania poczynając. Przykładowo ze Stanisławem Lemem zaczyna od pytania: "Czy pan wierzy w Boga?", "Nie" -- odpowiada Lem i to jest początek jednej z najciekawszych rozmów w cyklu. "Na rozgrzewkę pytanie, które wydawać się może proste. Czym jest wszechświat?" -- zwraca się do Aleksandra Wolszczana. "Nikt tego na dobrą sprawę nie wie" -- odpowie wybitny astronom.

Jak się okazało na wizji, spokojna, kulturalna rozmowa inteligentnych ludzi może stać się widowiskiem, od którego nie można oderwać oczu. (Szkoda, że telewizja publiczna przestała w to wierzyć). Teraz mamy okazję "przeżyć to jeszcze raz", ponieważ 21 wybranych dialogów ukazuje się w książce zatytułowanej tak jak program -- "Inny punkt widzenia", choć z podtytułem "Rozmowy o współczesnym świecie".

Oprócz wspomnianych już rozmówców pojawiają się tu m.in. Władysław Bartoszewski, Jacek Hołówka, Ewa Łętowska, Ryszard Kapuściński, Krystyna Janda, Wojciech Mann. Większość tych rozmów widziałem na ekranie, a teraz czytając je odniosłem wrażenie, iż trafiły do zbioru w wersji oryginalnej. W lekturze też brzmią bardzo dobrze. Tymczasem kolejne -- inne -- rozmowy Miecugowa możemy oglądać na bieżąco w TVN 24.