Dnia 12 maja 2025 r. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał nową ustawę o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Polski. Jest ona częścią nowych regulacji dotyczących bezrobocia i rynku pracy. Dowiedz się, co w praktyce zmienia nowa ustawa o warunkach powierzania pracy cudzoziemcom. Sprawdź, jakie rodzaje zezwoleń na pracę przewidują przepisy nowej ustawy i czy nowe przepisy nadal pozwalają na możliwość zatrudniania cudzoziemców na podstawie odrębnego zezwolenia na pracę sezonową lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.
Zmiany w zatrudnianiu cudzoziemców 2025 - to część większej reformy rynku pracy
Nowa ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona 20 marca 2025 r., stanowi część generalnej zmiany systemu wsparcia zatrudnienia, przeciwdziałania bezrobociu oraz regulacji dotyczących instytucji i urzędów działających i nadzorujących rynek pracy w Polsce. Jej uchwalenie jest konsekwencją wprowadzenia - równolegle z tymi przepisami - całkowicie nowej ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która uchyla w całości dotychczasowe przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - także te dotyczące zatrudniania cudzoziemców.
Wspomniana ustawa o rynku pracy reguluje sprawy związane z krajowym rynkiem pracy. Natomiast ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom reguluje kwestie "zagraniczne" w odrębnym akcie prawnym.
Ważne!
Po wejściu w życie obu ustaw, czyli od 1 czerwca 2025 r., mamy dwie regulacje rynku pracy:
- jedną odnoszącą się do pracowników polskich, tj. ustawę o rynku pracy,
- a drugą dotyczącą ściśle zatrudniania cudzoziemców, tj. ustawę o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP.
Powierzanie pracy cudzoziemcom - co pozostało, mimo zmian
W związku z uchyleniem ustawy o promocji zatrudnienia wszelkie zasady dotyczące zatrudniania cudzoziemców, w tym tryb uzyskiwania zezwoleń na pracę oraz rejestracji pracy cudzoziemców niewymagających zezwolenia, od 1 czerwca 2025 r. są uregulowane w ustawie o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom (dalej: UPPC). Przepisy UPPC przewidują zbliżone do obecnych zasady uzyskiwania zezwoleń na pracę. Zezwolenia na pracę będą wydawane tym osobom, które:
- nie spełniają warunków umożliwiających swobodny dostęp do polskiego rynku pracy, wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 1 - 18 UPPC,
- nie mają uprawnień do wykonywania pracy w związku z pobytem na terytorium Polski, wskazanych w art. 3 ust. 2 pkt 1 - 6 UPPC.
Podobnie zostały także uregulowane zasady:
- udzielania zezwoleń na pracę sezonową,
- powierzania pracy cudzoziemcom na podstawie oświadczeń podmiotów zatrudniających.
Uwaga!
Odrębne zezwolenia na pracę sezonową i możliwość zatrudniania cudzoziemców na zasadzie oświadczenia pracodawcy/zatrudniającego nadal będą obowiązywać.
Ponadto dotychczasowe zezwolenia na pracę sezonową czy oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcom pozostają w mocy, ale będą do nich stosowane nowe przepisy (art. 104 UPPC).
W przypadku zezwoleń na pracę sytuacja jest analogiczna, dotychczasowe zezwolenia pozostają w mocy. Jednak nowe przepisy będą już stosowane do wydanych dotychczas zezwoleń. Jedyny wyjątek dotyczy już wszczętych postępowań o wydanie zezwolenia na pracę, a które będą się toczyć i nie będą zakończone po wejściu w życie nowej ustawy - te procedury będą prowadzone aż do wydania stosownych decyzji według dotychczasowych przepisów.
Zezwolenia na pracę od 2025 roku według nowych przepisów
Przepisy UPPC określiły łącznie 3 rodzaje zezwoleń na pracę przeznaczonych dla cudzoziemców od 1 czerwca 2025 r.
1) standardowe zezwolenie na pracę cudzoziemca na rzecz polskiego podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi (art. 26 - 34 UPPC)
Wydawane jest maksymalnie na 3 lata, z uwzględnieniem sytuacji na rynku pracy i może podlegać ograniczeniom w wydawaniu. Warunki jego uzyskania to:
- obowiązkowe zawarcie stosownej umowy dotyczącej zatrudnienia
(nie jest obowiązkowe zawarcie umowy o pracę),
- zatrudnienie w wymiarze minimum 1/4 etatu i
- wynagrodzenie nie niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę
(ustalane jednak proporcjonalnie do wymiaru etatu).
Zapamiętaj!
Zmiana zezwolenia lub wydanie nowego nie będzie wymagane, w przypadku gdy doszło do:
- zmiany siedziby lub miejsca pobytu stałego, nazwy lub formy prawnej podmiotu zatrudniającego;
- przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, w tym także zmiany warunków zatrudnienia w związku z tym przejściem;
- zmiany nazwy stanowiska pracy bez zmiany zakresu obowiązków cudzoziemca;
- zmiany warunków pracy z powodów ekonomicznych dotyczących pracodawcy, na podstawie art. 91 Kodeksu pracy;
- zwiększenia wymiaru czasu pracy określonego w zezwoleniu na pracę do pełnego wymiaru etatu, przy jednoczesnym proporcjonalnym zwiększeniu wynagrodzenia (art. 18 ust. 1 i art. 33 UPPC).
2) zezwolenie na pracę w związku z pełnieniem określonej funkcji
(art. 35 - 39 UPPC)
Wydawane jest maksymalnie na rok członkom zarządów spółek lub innym osobom prawnym wpisanym do rejestru przedsiębiorców KRS. Może być także wydane członkom zarządu spółek w organizacji, osobom prowadzącym sprawy spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej oraz prokurentom.
3) zezwolenie na pracę w związku z delegowaniem cudzoziemca
(art. 40 - 44 UPPC)
Wydawane cudzoziemcowi zatrudnionemu przez podmiot zagraniczny poza granicami Polski, który ma być zatrudniony w Polsce w oddziale, zakładzie lub przedstawicielstwie podmiotu zagranicznego lub w podmiocie polskim zależnym od zagranicznego. Zezwolenie to jest też wydawane w przypadku wykonywania usługi eksportowej przez podmiot zagraniczny i w innym celu - jeśli nie jest to świadczenie usług.
Zapamiętaj!
W przypadku wszystkich zezwoleń na pracę wnioski oraz dokumentację składa się wyłącznie w formie elektronicznej, za pośrednictwem systemu, który ma udostępnić w tym celu minister właściwy ds. pracy (art. 8 ust. 2 UPPC).
Prace sezonowe i praca na podstawie oświadczeń - możliwe tak jak dotychczas
Przepisy UPPC przewidują - podobnie jak dotychczasowe unormowania ustawy o promocji zatrudnienia - możliwość zatrudniania cudzoziemców na podstawie odrębnego zezwolenia na pracę sezonową. Również została utrzymana możliwość zatrudnienia cudzoziemców z wybranych krajów na podstawie oświadczenia o powierzeniu pracy. Przepisy dotyczące tej formy zatrudnienia zostały jednak rozszerzone i bardziej uporządkowane.
Uwaga!
Dotychczasowe zezwolenia na pracę sezonową oraz zarejestrowane oświadczenia o powierzeniu pracy pozostają w mocy po zmianie przepisów od 1 czerwca 2025 r.
do dnia ich wygaśnięcia, jednak od 1 czerwca 2025 r. stosuje się do nich przepisy UPPC.
Wszystkie dotychczas obowiązujące rozporządzenia wykonawcze dotyczące prac sezonowych i zatrudnienia na podstawie oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy po wejściu w życie UPPC, czyli po 1 czerwca 2025 r., pozostają w mocy i będą nadal obowiązywać aż do czasu wydania nowych rozporządzeń. Jednak maksymalny termin ich obowiązywania wynosi 6 miesięcy od daty wejścia w życie nowej ustawy, czyli od 1 czerwca 2025 r. (art. 113 UPPC).
Ten e-book jest zgodny z wymogami Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA)
