William (Bill) Henry Gates III
(ur. 1955)
amerykański przedsiębiorca i filantrop, założyciel Microsoftu
Jedni widzą w nim wizjonera, dzięki któremu komputery osobiste stały się powszechne, inni - drapieżnego przedsiębiorcę, który dbając o własne interesy, zablokował rozwój całej branży komputerowej. Nie ma wątpliwości, że osiągnął ogromny sukces biznesowy, adaptując istniejące technologie do potrzeb rynku. W ten sposób w 20 lat z dwuosobowego start-upu stworzył jedną z najpotężniejszych firm świata.
Bill Gates urodził się w bogatej i wpływowej rodzinie w Seattle. Jego ojciec był prawnikiem, a matka pracowała jako nauczycielka, angażowała się w działalność dobroczynną i zasiadała w radach nadzorczych kilku firm, w tym banku założonego przez jej dziadka czy firmy komputerowej IBM. Bill wyróżniał się inteligencją, kochał rywalizację, uwielbiał grać z siostrami w gry strategiczne i z pasją pochłaniał książki. Choć jego rodzice woleli, by Bill uczęszczał do szkoły publicznej, to nim skończył 13 lat, zorientowali się, że nie stawia ona przed nim wystarczających wyzwań. Przenieśli go do prywatnej szkoły Lakeside School w Seattle. Była to jedna z pierwszych placówek w USA, w których rady rodziców postanowiły wykupić dla uczniów tymczasowy dostęp do komputera.
Sprzęt, z którym Bill miał szczęście się zetknąć, wzbudził jego zainteresowanie. Po paru tygodniach wiedział więcej o komputerach od nauczyciela, który prowadził zajęcia. Nie zakładał, że ktokolwiek pomoże mu w nauce - było dla niego oczywiste, że całą wiedzę o komputerach i programowaniu musi zdobyć sam. Ten temat całkowicie go pochłonął. Eksperymentował z maszyną przez cały dostępny czas i czytał wszystkie książki i czasopisma związane z informatyką, jakie tylko wpadły mu w ręce. Razem z nim w pracowni przesiadywał Paul Allen, z którym Bill w przyszłości miał założyć Microsoft.
Rodzice wspierali Billa w jego pasji, choć czasem musieli powstrzymywać jego zapał, gdy chłopak zaniedbywał naukę w szkole i własne zdrowie. Upierali się, że musi zdać maturę i dostać się na studia. Wierzyli, że ostatecznie Bill wybierze stabilną karierę prawnika, tak jak jego ojciec. Tymczasem chłopak nie dopuszczał do siebie myśli, że miałby wybrać spokojne, przewidywalne życie. Miał już pasję, której był gotów się poświęcić, mimo że nikt nie wiedział wówczas, w jakim kierunku będzie się rozwijać świat komputerów.
Jego życie toczyło się w pracowni komputerowej. Billa od początku fascynowały dwa aspekty informatyki - to, co można zbudować, używając umiejętności programistycznych, i to jak można te możliwości przekuć na korzyści w realnym świecie. Wypróbował to od razu w szkole. Przekonał się, że mając dostęp do danych szkoły, może zmieniać rejestry swoich nieobecności, przepisywać się do grup, w których było więcej dziewczyn, czy przyznawać sobie więcej godzin dostępu do komputera. Jako wizjoner niestawiający granic swojemu myśleniu doskonale zdawał sobie sprawę, że to dopiero początek. Wstęp do rzeczywistego wykorzystania komputerów.
Bill i Paul szukali wszelkich sposobów na to, by znaleźć słabe punkty oprogramowania i doprowadzić do zawieszenia się systemu. To, co dla nich było zabawą, dla firmy wynajmującej komputer okazało się cenną usługą. Zaproponowano chłopcom nieograniczony dostęp do komputera w zamian za dalsze wyszukiwanie błędów w systemie. Bill zrozumiał, że już na tym etapie robił coś, co miało wymierną finansowo wartość. Miał 14 lat, ale czuł się przedsiębiorcą i mózgiem rodzącego się przedsięwzięcia.
Rok później chłopcy wypuścili swój pierwszy komercyjny produkt - był to system Traf-O-Data służący do pomiaru ruchu drogowego. To Bill wyszedł z inicjatywą, by dzwonić do firm i próbować im coś sprzedać. Zarobił w ten sposób swoje pierwsze 20 tysięcy dolarów.
Pod koniec 1974 roku Paul zobaczył na okładce czasopisma "Popular Electronics" reklamę pierwszego komputera osobistego Altair 8800 produkowanego przez firmę MITS. Razem z Billem szybko pojęli, że właśnie rozpoczyna się era komputerów osobistych. Wiedzieli, że firma MITS ma sprzęt, ale nie ma do niego jeszcze oprogramowania; wiedzieli, że chcą i potrafią stworzyć takie oprogramowanie. Musieli tylko wymyślić strategię, jak przekonać do siebie poważną firmę komputerową. Bill miał wystarczająco dużo determinacji i wiary w możliwości swoje i Paula, żeby zacząć działać natychmiast. Wiedział, że liczy się czas. Postanowił od razu zadzwonić do MITS i poinformować, że ma do zaoferowania oprogramowanie działające na komputerach Altair 8800. Dopiero gdy manager ze strony MITS zaprosił go, by swój produkt zaprezentował, chłopcy zabrali się za pisanie oprogramowania, które obiecali. To było wyzwanie, ale Gates już od dawna był specjalistą od wyzwań przekraczających wyobrażenia przeciętnego człowieka.
Młodzi informatycy nie mieli możliwości, by je chociażby przetestować na komputerze Altair, pracowali cały czas na emulatorze. Bill potrafił spojrzeć na siebie realistycznie. Wierzył, że ich produkt jest wystarczająco dobry, ale krytycznie patrzył na swoje możliwości sprzedażowe - choć miał 21 lat, wyglądał jak nastolatek. Za to o dwa lata starszy Paul miał o wiele doroślejsze rysy i zarost. Bill wiedział, że Paul ma dużo większe szanse na sprzedaż ich oprogramowania, jeśli na spotkanie poleci sam.
Paul wprowadzał ostatnie poprawki w kodzie jeszcze w samolocie w drodze spotkanie. Wstrzymał oddech, uruchamiając kod po raz pierwszy na komputerze Altair na oczach managerów MITS. Po chwili odetchnął z ulgą. Program zadziałał, managerowie byli zadowoleni i zainteresowani kupnem. Strategia, którą wymyślił Bill, zadziałała.
Jeszcze w tym samym roku chłopcy założyli firmę Microsoft, a Gates porzucił prestiżowe studia na Harvardzie, by całkowicie zaangażować się w produkcję oprogramowania. Wiedział, że w dziedzinie, która jest jego teraźniejszością i przyszłością, może być tylko samoukiem. Harvardzkie studia tylko by opóźniały jego rozwój. Firma Paula i Billa budowała programy dla firm, takich jak Commodore czy Apple.
Komputery osobiste cieszyły się coraz większą popularnością wśród pasjonatów. Tak było do końca lat 70. Było jednak tylko kwestią czasu, by na ten rynek zaczęły wchodzić duże firmy z zamiarem dotarcia do szerszej grupy klientów. Gra toczyła się o to, kto pierwszy postawi komputery na biurkach w każdym domu i w każdym biurze. Gdy firma IBM postanowiła zbudować własny komputer osobisty, Bill Gates wywalczył, by to właśnie Microsoft dostarczył dla niej system operacyjny. Aby zyskać na czasie, Gates kupił gotowy system QDOS za 50 tysięcy dolarów i zaadaptował go na potrzeby maszyn IBM. Gotowy system operacyjny nazwał MS-DOS - Microsoft Disk Operating System.
Ponownie to nie jakość czy szybkość wypuszczenia produktu zadecydowały o sukcesie, ale strategia. I znowu Bill okazał się znakomitym strategiem i wizjonerem patrzącym daleko w przyszłość. Przewidział, co się wydarzy dalej w branży komputerowej, więc zadbał przede wszystkim o to, by nie oddać firmie IBM wyłączności na użytkowanie systemu MS-DOS. Zastrzegł sobie prawo do jego sprzedaży każdemu producentowi komputerów osobistych.
Zgodnie z jego oczekiwaniami, gdy komputery IBM odniosły sukces, na rynku zaroiło się od tańszych wersji komputerów produkowanych przez mniejsze firmy. Każda z nich chciała zaoszczędzić na systemie operacyjnym, więc zamiast zamawiać system dedykowany, produkowały swój sprzęt tak, by można było na nich zainstalować powszechnie dostępny MS-DOS. W ciągu jednego roku sprzedaż Microsoftu wzrosła z 7 do 16 milionów dolarów. Dla Billa jednak pieniądze były tylko jednym z elementów układanki. Najważniejsze dla niego było to, że system produkowany przez Microsoft stawał się standardem na rynku oprogramowania. Dokładnie tak, jak to przewidział, negocjując z IBM-em. To właśnie tworzenie standardów było dla niego dźwignią do zdobycia wysokiej pozycji w branży komputerowej.
Pozycja Microsoftu rosła z każdym rokiem. Na całym świecie ludzie kupowali swoje pierwsze komputery, zmieniając całkowicie sposób pracy, a na nich najczęściej instalowali system MS-DOS. Gates naciskał na producentów sprzętu, by sprzedawali komputery z już zainstalowanym systemem operacyjnym Microsoftu. Cały czas jednak starał się patrzeć szeroko na całą branżę i dostrzegać potencjalne niebezpieczeństwa ze strony konkurencji.
Bill budował strategię firmy, wyszukiwał i zatrudniał najzdolniejszych ludzi z całych Stanów, ale też czuwał nad jakością technologii, sprawdzając i poprawiając każdą linijkę kodu. Kompletnie zrezygnował z życia osobistego. Przez kolejne 6 lat pozwolił sobie w sumie na zaledwie dwa tygodnie wakacji. Wśród pracowników krążyły historie, że można było go spotkać, jak ucina sobie drzemkę na podłodze w biurze. Gates stale analizował każdy możliwy rozwój wydarzeń i szukał sposobów, by zawsze być krok przed konkurencją. Wywierał presję na siebie i swój zespół, by zawsze mieć najlepsze pomysły i najlepszą ich realizację. Pracownicy Microsoftu nie mieli łatwo - wprawdzie mogli ubierać się swobodniej niż w innych korporacjach i mieli poczucie bycia technologiczną elitą, lecz jednocześnie musieli się liczyć, że na spotkaniu ich szef Bill powie im, że są głupi lub niekompetentni.
Jedyną firmą, która miała realną szansę zagrozić pozycji Microsoftu, było Apple. W Apple pracowano nad produktem, który miał szansę zachwiać pozycją systemu MS-DOS - był to GUI (Graphic User Interface), czyli graficzny interfejs użytkownika oparty na systemie "okienek" obsługiwanych za pomocą myszy. Był to system o wiele bardziej czytelny i przystępny od tego, który proponował Microsoft.
Bill Gates wiedział o tym, ponieważ Microsoft uczestniczył przy budowaniu tej technologii dla firmy Apple. Nie chciał pozwolić, by jakakolwiek firma okazała się lepsza i zajęła pozycję lidera. Wymyślił więc strategię, która pozwoliłaby mu zyskać na czasie. Gdy walczył, nie przebierał w środkach. Jeszcze przed premierą nowego GUI proponowanego przez Apple Gates ogłosił, że Microsoft również niebawem wypuści własny system operacyjny z okienkowym interfejsem użytkownika, a do tego w pełni kompatybilny z systemem MS-DOS. Przekonał klientów, by zamiast przestawiać się na system Apple, zaczekali na nowy system proponowany przez Microsoft. Zgodnie z jego obietnicą 2 lata po premierze GUI Apple'a na rynku pojawiła się pierwsza wersja Microsoft Windows. Windows faktycznie był łatwiejszy w obsłudze, opierał się na okienkowym interfejsie i był kompatybilny z MS-DOS. Był jednak też strasznie powolny i zawodny, często się zawieszał. Mimo to pozycja Microsoftu była zabezpieczona, a jedyne, co trzeba było zrobić w dalszej kolejności, to udoskonalać i rozbudowywać system. Gates wiedział, że akurat z tym on i jego zespół znakomicie sobie poradzą. Dla Apple była to jednak ewidentna kradzież technologii i firma ta skierowała w tej sprawie pozew do sądu.
Aby przyspieszyć prace nad udoskonalonym systemem Windows w 1987 roku Gates zdecydował, by wejść z firmą Microsoft na giełdę. Jednym ze skutków tego posunięcia było to, że on sam stał się z dnia na dzień najmłodszym w historii amerykańskim miliarderem - miał wówczas 31 lat.
Gates zrealizował swój pomysł, jak wszystkie poprzednie, z żelazną konsekwencją. Modernizował system Windows i wypuszczał jego kolejne wersje. W 1993 roku jego system sprzedawał się w liczbie miliona kopii miesięcznie. Po wersję Windows 95 ustawiali się w kolejce ludzie, którzy jeszcze nawet nie mieli komputera. Bill zadomowił się na długo na pierwszym miejscu listy najbogatszych ludzi świata. Ale chciał więcej - chciał, by Microsoft ustanawiał standardy nie tylko w dziedzinie systemów operacyjnych, ale też aplikacji. Snuł kolejne wizje i plany. Zbudował pakiet aplikacji biurowych, takich jak Word, Excel czy Power Point, instalowanych na każdym komputerze z systemem Windows, zaś kolejnym krokiem miało być przejęcie kontroli nad dostępem ludzi do Internetu dzięki preinstalowanej przeglądarce Internet Explorer. Doskonale potrafił przewidzieć zachowania jego dotychczasowych klientów. Uznał, że ludzie będą korzystać z aplikacji, które już mają na komputerze, więc nie będą odczuwali potrzeby szukania alternatywnych produktów.
Takie wykorzystywanie wiodącej pozycji na rynku zapewniało mu sukces, ale w praktyce blokowało możliwości rozwoju mniejszych firm technologicznych. W 1997 roku Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych złożył w Federalnym Sądzie Rejonowym wniosek oskarżający Microsoft o praktyki monopolistyczne i zwrócił się o powstrzymanie integracji Internet Explorera z systemem Windows. Do oskarżeń przyłączyło się 20 stanów USA oraz Dystrykt Kolumbia. W 2000 roku zapadł wyrok stwierdzający, że firma Microsoft jest winna stosowania niedozwolonych praktyk. W 2004 roku w tej samej sprawie postępowanie przeciwko Microsoftowi wszczęła Unia Europejska; zakończyło się ono nałożeniem na firmę Billa Gatesa kary w wysokości 899 milionów euro, największej grzywny w historii Unii.
Bill stał się jednym z najpotężniejszych, ale też najbardziej znienawidzonych ludzi branży komputerowej. W jego życiu zaszła poważna zmiana: poznał Melindę French, z którą wziął ślub w 1994 roku. W tym samym roku też umarła matka Billa, która była dla niego przez całe życie wielkim wsparciem i inspiracją. Gates zmienił swoje podejście do życia, sam przyznawał, że ślub z Melindą był jedną z najlepszych i najważniejszych decyzji w jego życiu. Będąc z nią, zaczął inaczej patrzeć na ludzi i na "grę", którą z nimi toczył. Niedługo po ślubie założył swoją pierwszą fundację charytatywną i zaczął interesować się tym, jak pomóc ludziom, a nie jak na nich zarobić. W zarabianiu pieniędzy osiągnął już wszystko, natomiast pomaganie było dla niego wyzwaniem. W końcu to przecież to wyzwań szukał całe życie. Oddawał coraz więcej władzy w Microsofcie. Połowę lat 90. spędził na finansowaniu w całych Stanach bibliotek dla szkół z dostępem do komputerów i Internetu.
W 2000 roku Bill i Melinda założyli swoją fundację, która już kreśliła globalne cele. Stworzyli zespół zajmujący się badaniami i rozpoznawaniem najbardziej efektywnych metod pomocy ludziom na świecie. Zainwestowali w globalne programy szczepień, poprawy jakości edukacji czy dostępu do urządzeń sanitarnych. W 2008 roku Bill ogłosił, że rozpoczyna pracę w fundacji na pełny etat. Mówił, że w nowej pracy, podobnie jak w Microsofcie, nadal otacza się najbardziej inteligentnymi i utalentowanymi ludźmi i każe im dawać z siebie wszystko. Sam osiągnął prawdopodobnie więcej niż ktokolwiek w historii, namawiając innych miliarderów, by zaangażowali się w poprawę sytuacji na świecie, głównie w inwestowanie w czystą energię i wszelkie technologie mogące powstrzymać zmiany klimatyczne. Mając troje dzieci, zapowiedział, że nie zostawi im swojej fortuny. Postanowił za to zostawić im po sobie nieco lepszy i zdrowszy świat.
Kalendarium:
1955 - narodziny Billa Gatesa w Seattle w stanie Waszyngton
1967 - rozpoczęcie nauki w prywatnej szkole Lakeside School; poznanie Paula Allena
1968 - pierwsza styczność z komputerem w wieku 13 lat
1972 - Gates i Allen zakładają firmę Traf-O-Data mierzącą natężenie ruchu drogowego
1973 - Bill rozpoczyna studia na uniwersytecie Harvarda
1975 - Allen znajduje artykuł w "Popular Electronics" przedstawiający pierwszy na rynku mikrokomputer Altair 8800 firmy MITS - to oznacza początek ery komputerów osobistych; Allen i Gates decydują się zbudować system operacyjny dla tej maszyny i z sukcesem sprzedają go firmie MITS
1975 - Bill porzuca studia na Harvardzie i zakłada razem z Allenem Micro-Soft
1976 - zmieniają nazwę firmy na Microsoft
1980 - Microsoft tworzy MS-DOS (Microsoft Disk Operating System) na zlecenie IBM, ale dostępny w sprzedaży też dla innych producentów komputerów; do 1984 roku Microsoft sprzedaje 2 miliony licencji na MS-DOS
1980 - Steve Ballmer dołącza do zespołu Microsoft
1982 - z powodu choroby i pogarszających się relacji z Billem Paul Allen opuszcza Microsoft zachowując około 1/3 udziałów; nigdy nie wraca do współpracy z Gatesem
1985 - pierwsza wersja Microsoft Windows (Windows 1.0)
1986 - Microsoft wchodzi na giełdę; w ciągu jednej doby Gates staje się miliarderem - wówczas najmłodszym w USA (przez wiele lat powtarzał, że będzie miliarderem przed trzydziestką, jednak osiągnął to mając 31 lat; jego rekord pobili Mark Zuckerberg w 2010 roku i Dustin Moskovitz w 2011 roku)
1989 - premiera pakietu Microsoft Office
1990 - premiera systemu operacyjnego Windows 3.0
1994 - Bill bierze ślub z Melindą French
1994 - powstaje pierwsza fundacja Gatesa - William H. Gates Foundation
1995 - premiera systemu operacyjnego Windows 95
1997 - Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych, 20 stanów i Dystrykt Kolumbia pozywają Microsoft za stosowanie praktyk monopolistycznych
2000 - powstaje Bill & Melinda Gates Foundation
2000 - Steve Ballmer zastępuje Billa na stanowisku CEO Microsoftu
2001 - premiera pierwszej konsoli do gier produkcji Microsoftu - Xbox
2005 - Gates otrzymuje tytuł szlachecki od królowej Elżbiety II
2005 - wraz z Melindą Gates i muzykiem Bono Bill Gates otrzymuje tytuł Człowieka Roku przyznawany przez magazyn Time
2006 - Warren Buffet przekazuje dużą część swojej fortuny - 17,5 mld dolarów - fundacji Billa i Melindy
2007 - Bill otrzymuje honorowy doktorat Uniwersytetu Harvarda
2008 - Bill rezygnuje z pracy w Microsofcie, żeby w pełni poświęcić się pracy w Fundacji; spada na 3. miejsce w rankingu najbogatszych ludzi świata magazynu "Forbes" po tym, jak przekazuje znaczną część majątku na cele Fundacji
2009 - Bill ogłasza rozpoczęcie współpracy z Chińskim Ministerstwem Zdrowia i przekazuje 33 miliony dolarów na walkę z gruźlicą w Chinach
2010 - fundacja Gatesów przekazuje 10 miliardów dolarów na dziesięcioletni program badań nad szczepionkami
2010 - Bill i Melinda Gatesowie oraz Warren Buffett zakładają The Giving Pledge - organizację zajmującą się promowaniem działalności charytatywnej wśród najbogatszych ludzi świata
2015 - Gates uczestniczy w utworzeniu Breaktrough Energy Coalition - organizacji zbierającej fundusze na rozwój technologii wytwarzania energii pozwalających na ograniczanie emisji dwutlenku węgla do atmosfery; w inicjatywę zaangażowani są też między innymi Mark Zuckerberg, Jeff Bezos i Richard Branson
2016 - Gates wraca na 1. miejsce najbogatszych ludzi świata według "Forbesa"
Ciekawostki:
- Bill Gates ma troje dzieci: córki Jennifer i Phoebe, i syna Rory'ego. W 2014 roku ogłosił, że nie zostawi im w spadku swojej fortuny, licząc na to, że jego dzieci same zbudują swoje kariery, każde z nich dostanie "zaledwie" 10 milionów dolarów.
- Królowa Elżbieta II w 2005 roku nadała Billowi Gatesowi tytuł Rycerza Komandora Orderu Imperium Brytyjskiego (KBE) - nie będąc obywatelem Wielkiej Brytanii Bill, nie może się posługiwać tytułem "sir", ale może używać tytułu KBE po swoim imieniu.
- W 1977 roku Gates był aresztowany za prowadzenie samochodu bez prawa jazdy.
- Gates zajmował 1. miejsce na liście najbogatszych ludzi na świecie według magazynu "Forbes" (Forbes World's Billionaires List) przez 12 lat z rzędu, od 1995 do 2007 roku.
O firmie Microsoft:
Dochód: 93,58 mld dolarów (2015)
Zysk z działalności operacyjnej: 18,16 mld dolarów (2015)
Zysk netto: 12,19 mld dolarów (2015)
Aktywa ogółem: 176,22 mld dolarów (2015)
Razem kapitał własny: 80.08 mld dolarów (2015)
Liczba pracowników: 118 584 (2015)
Główne zasady działania Microsoftu:
- Komputer w każdym domu i na każdym biurku.
- Przejmij (technologię) i ją rozwiń (Embrace and extend).
Myśli na podstawie życiorysu Billa Gatesa:
- Wykorzystaj maksymalnie to, czym obdarzy cię los.
- Przygotuj się, że nie osiągniesz sukcesu przy pierwszej próbie.
- Stawiaj sobie ambitne cele, stwórz to, co możesz, a potem poprawiaj, aż osiągniesz produkt, który jest faktycznie dobry.
- Staraj się nauczyć jak najwięcej na podstawie swoich porażek.
Cytaty:
"Sukces to kiepski nauczyciel. Skłania mądrych ludzi do myślenia, że nie mogą przegrać".
"Jeśli nie możesz zrobić czegoś dobrze, przynajmniej zrób tak, żeby to wyglądało dobrze".
"Twoi najbardziej niezadowoleni klienci to twoje najlepsze źródło wiedzy".
"Do trudnego zadania wybieram leniwe osoby. Bo ktoś leniwy znajdzie prosty sposób na jego wykonanie".
"Życie nie jest sprawiedliwe. Przyzwyczaj się do tego".
Źródła i inspiracje:
Strona i blog Billa Gatesa, na którym regularnie zamieszcza listę polecanych lektur: https://www.gatesnotes.com.
Profil Billa Gatesa na Facebooku: https://www.facebook.com/BillGates.
Oficjalna strona Bill & Melinda Gates Foundation: http://www.gatesfoundation.org.
Strona Billa Gatesa na TED.com, gdzie można znaleźć kilka jego przemówień: http://www.ted.com/speakers/bill_gates.
Bill Gates na Reddit: https://www.reddit.com/r/IAmA/comments/49jkhn/im_bill_gates_cochair_of_the_bill_melinda_gates.
Filmy:
Triumph of the Nerds (1996).
Nerds 2.0.1 (1998).
Waiting for "Superman" (2010).
The Virtual Revolution (2010).
Pirates of Silicon Valley (1999).
Książki:
Bill Gates, Business @ the Speed of Thought, Grand Central Publishing, 1999.
Bill Gates, The Road Ahead, Viking Press, 1995.
Paul Allen, Idea Man: A Memoir by the Cofounder of Microsoft, Portfolio, 2011.
David Bank, Breaking Windows: How Bill Gates Fumbled the Future of Microsoft, Free Press, 2001.
Jennifer Edstrom, Marlin Eller, Barbarians Led by Bill Gates: Microsoft from the Inside, Henry Holt and Co., 1998.
Jeanne M. Lesinski, Bill Gates, First Avenue Editions, 2000.
Janet Lowe, Bill Gates Speaks: Insight from the World's Greatest Entrepreneur, Wiley, 1998.
Stephen Manes, Paul Andrews, Gates: How Microsoft's Mogul Reinvented an Industry and Made Himself the Richest Man in America, Touchstone, 1993.
Gary Rivlin, The Plot to Get Bill Gates, Crown Business, 2000.
James Wallace, Jim Erickson, Hard Drive: Bill Gates and the Making of the Microsoft Empire, HarperCollin, 1993.
?
