Co to znaczy"utrzymywać mądre relacje"
Z poniższej listy wybierz sytuacje, które odnajdujesz w swoim życiu:
? Nadzorowanie pracowników.
? Opieka nad dziećmi (i/lub starszymi rodzicami).
? Praca w zespole.
? Tworzenie związku uczuciowego.
? Kontaktowanie się z szefem.
? Uczestnictwo we wspólnocie religijnej lub społecznej.
? Tłumaczenie innym, jak wykonywać określone zadania.
? Nabywanie dóbr konsumpcyjnych.
? Zdobywanie zleceń.
? Prowadzenie rozmów i gromadzenie informacji lub udzielanie informacji.
? Kontaktowanie się z lekarzami, pielęgniarkami i specjalistami w dziedzinie zdrowia psychicznego.
? Sprzedawanie (pozyskiwanie klientów).
? Uczestnictwo w przyjęciach.
? Zawieranie znajomości i tworzenie sieci kontaktów biznesowych.
? Utrzymywanie kontaktów ze współpracownikami lub kolegami z klasy.
? Korzystanie z internetowych kanałów dyskusyjnych.
Przypuszczam, że zakreśliłeś niejedną z wymienionych pozycji. Mówi się, że niektórzy z nas pracują z ludźmi, a niektórzy z informacjami, liczbami i maszynami. To rozróżnienie prawdopodobnie nigdy nie było słuszne, a obecnie jest całkowicie błędne: zdolność radzenia sobie w kontaktach międzyludzkich jest koniecznością w każdym zawodzie, także w tzw. zawodach technicznych. Również w życiu prywatnym wymagane jest posiadanie doskonałych umiejętności interpersonalnych, szczególnie gdy próbujemy odnajdywać się w nowych rolach i nowych sytuacjach. Dotyczy to każdego z nas.
Dwudziesty pierwszy wiek wprowadza nas w świat błyskawicznych zmian i skomplikowanych zależności. Działając w pojedynkę i na własną rękę raczej niewiele można osiągnąć, natomiast współpraca z innymi daje szansę na realizację najwyższych celów. Nasz sukces coraz bardziej zależy od zdolności dogadywania się z innymi.
Zapytaj pierwszą napotkaną osobę, co to znaczy dobrze porozumiewać się z innymi, a być może usłyszysz odpowiedź w stylu: "Och, to chyba umieć wywierać wpływ... przekonywać ludzi do swoich racji". Lub: "To być człowiekiem towarzyskim, przyjacielskim, z którym fajnie spędza się czas". Obie te cechy są jak najbardziej pozytywne, jednak dają bardzo skąpe wyobrażenie o kimś, kto ma "talent do ludzi". Chodzi tu bowiem o posiadanie wielopłaszczyznowej inteligencji, która nie ogranicza się jedynie do zdolności politycznych czy uroku osobistego, ale obejmuje szeroki wachlarz umiejętności interpersonalnych. Aby utrzymywać dobre relacje z innymi, trzeba posiadać osiem poniższych umiejętności:
Umiejętność interpersonalna 1.
Rozumieć innych
To, jak dobrze rozumiesz różne osoby ze swojego bliższego i dalszego otoczenia, ma znaczący wpływ na osiągnięcie sukcesu w każdym obszarze życia. Ci, którzy posiadają tę zdolność, porozumiewają się bardziej skutecznie, potrafią wpływać na sposób myślenia i postępowania innych, a także rozwiązywać konflikty na drodze pokojowej. By odkryć, co powoduje kimś innym, decyduje o jego zachowaniu, musisz nauczyć się aktywnie słuchać, wczuwać w cudze położenie i uznawać cudzy punkt widzenia. Musisz umieć zdawać pytania, które pomogą wyjaśnić, co dana osoba chce powiedzieć. Rozumienie innych to wykraczanie poza przekaz werbalny i umiejętność interpretacji tego, co nie zostało wypowiedziane. Musisz też wiedzieć, jak odczytywać zachowanie i motywy różnych osób, by móc skutecznie z nimi współpracować.
Umiejętność interpersonalna 2.
Jasne wyrażanie się
Jasno wyrażać się, to znaczy potrafić powiedzieć to, co chce się przekazać. Umiejętność ta ma zasadnicze znaczenie we wszelkich kontaktach międzyludzkich, zawodowych czy osobistych. Jeśli mówisz bez końca, z mozołem próbując tłumaczyć swój punkt widzenia, nie osiągasz pożądanych rezultatów. Musisz umieć przechodzić do sedna, gdy wymagana jest zwięzłość wypowiedzi, a jednocześnie dostarczać dość szczegółów, by druga strona wiedziała, o co chodzi. Ważne jest także mówienie w taki sposób, by twoje słowa zostały zapamiętane. Powinieneś też umieć wyczuć - przez sprawdzanie zrozumienia tego, co powiedziałeś - czy twój rozmówca może pomóc ci wyrazić się jaśniej.
Umiejętność interpersonalna 3.
Dbanie o własne potrzeby
By dobrze dogadywać się z innymi, przede wszystkim musisz wiedzieć, jakie są twoje potrzeby. Ważne, byś miał własne granice i potrafił się w nich poruszać. Jeśli będziesz próbować spełniać oczekiwania wszystkich dookoła, w efekcie nikt nie będzie z ciebie zadowolony. Powinieneś też jasno komunikować swoje potrzeby. Liczenie na to, że ktoś się domyśli, czego od niego oczekujesz, prowadzi jedynie do rozczarowania i frustracji. A wtedy najczęściej jesteś zły na taką osobę i tracisz opanowanie oraz pewność siebie, bez których nie osiągasz pełni swoich możliwości.
Umiejętność interpersonalna 4.
Wymiana opinii
Utrzymywać mądre relacje z innymi to potrafić z łatwością skomentować czyjeś postępowanie, ale w taki sposób, by nie zranić uczuć danej osoby ani jej nie obrazić. Właściwie sformułowana opinia powinna być opisowa, konkretna i zamierzona po to, by pomóc. Powinna też być wyrażona w odpowiednim momencie, pozbawiona tonu oskarżycielskiego i odnosić się do praktyki. Warto nie tylko uczyć się wyrażać takie opinie, ale także o nie prosić. Bo jeśli nikt nie dzieli się z tobą swoim zdaniem o tym, jak postępujesz, to tak jakbyś szedł przez życie z przepaską na oczach - bez opinii innych nigdy do końca nie wiesz, co o tobie sądzą. Jeśli zachęcasz kogoś do wypowiedzenia się na temat twojego zachowania, daj mu czas na zastanowienie i zebranie myśli, po czym wysłuchaj go z otwartym umysłem.
Umiejętność interpersonalna 5.
Wywieranie wpływu
Osoba, która układa mądre relacje z innymi, potrafi motywować do działania. By zyskać większy wpływ na otoczenie i stać się tym, kto częściej kieruje, niż jest kierowany, naucz się odnajdywać z ludźmi wspólny język, odkrywać ich potrzeby i proponować skuteczne sposoby ich zaspokojenia. Powinieneś też wiedzieć, jak łagodzić opór wobec zmian i jak przekonywać do swoich metod postępowania.
Umiejętność interpersonalna 6.
Rozwiązywanie konfliktów
Pięć powyższych umiejętności nabiera szczególnego znaczenia, gdy atmosfera staje się napięta. Kiedy emocje zaczynają wzrastać do niebezpiecznego poziomu, warto posłużyć się wszystkimi tymi umiejętnościami jednocześnie, a także uruchomić kolejne. Ci, którzy świetnie dogadują się z innymi, potrafią także radzić sobie w sytuacjach konfliktowych. Kluczowa jest tutaj zdolność rozpoznawania istoty problemu i wydobywania jej na powierzchnię. To niezwykle trudne, jeśli się czegoś boisz. Druga strona konfliktu również może się bać, a nawet stracić nad sobą panowanie i reagować wybuchowo. Wtedy, poza zwróceniem uwagi na sedno problemu, musisz zrozumieć, co nie podoba się tobie, a co nie podoba się jej, i zaproponować twórcze rozwiązania.
Umiejętność interpersonalna 7.
Gracz zespołowy
Nasza zdolność do radzenia sobie w kontaktach międzyludzkich zostaje wystawiona na poważną próbę, gdy chodzi o pracę zespołową. Każdy z nas należy do jakiejś grupy czy społeczności: w pracy, w rodzinie, w sąsiedztwie, czy w organizacji zawodowej. Bycie częścią zespołu jest wyjątkowo trudne z tego względu, że jako jeden z wielu posiadasz znacznie mniejszą osobistą kontrolę nad wynikiem wspólnych starań, niż gdybyś działał na własną rękę. Często możesz się też frustrować, mając ograniczone możliwości przekonania innych do swoich racji i nakłonienia ich do własnych metod i sposobów postępowania. Współpraca w zespole, a zwłaszcza kierowanie grupą osób, wymaga szczególnych umiejętności, takich jak docenianie i chwalenie cudzych rozwiązań, koordynowanie wysiłków wszystkich członków bez dyrygowania nimi oraz budowanie konsensusu.
Umiejętność interpersonalna 8.
"Zmiana biegów"
Ci, którzy dobrze czują się z innymi, wykazują się elastycznością i potrafią dopasować metody do zmieniających się okoliczności; rozumieją, że reakcje ludzi są różne i każdy człowiek wymaga odmiennego podejścia. Jednym ze sposobów na naprawienie stosunków z kimś, z kim nie możesz się porozumieć, jest zmiana własnego postępowania. Osoby, które z powodzeniem doskonalą swoje relacje z innymi, potrafią przekroczyć granice własnych przyzwyczajeń i zejść z utartych ścieżek (nawet jeśli trzymanie się ich przynosi niekiedy korzyści), by wypróbować nowe, inne rozwiązania. Niesie to jednak także pewne ryzyko, dlatego trzeba uważać, by nie przesadzić i nie wprowadzać zmian idących zbyt daleko.
Te osiem sposobów dotyczących doskonałego dogadywania się z innymi, podsuwają ci narzędzia potrzebne do stworzenia i utrzymania intensywnych relacji z każdym, z kim chcesz takie relacje stworzyć i utrzymać - począwszy od osób, które dopiero poznałeś aż po swojego partnera życiowego. Przekonasz się, że wszystkie te sposoby doskonale do siebie pasują i wzajemnie się uzupełniają, zupełnie jak klocki w dziecięcej układance, gdzie każdy poszczególny element stanowi solidną podstawę dla kolejnego. Nabycie i ugruntowanie umiejętności w jednej dziedzinie przynosi korzyści również na innych obszarach. Z czasem zaczniesz postrzegać te zintegrowane zdolności jako klucze do naprawy relacji, które nie zawsze układały się po twojej myśli.
Rozwijając opisane umiejętności, odkryjesz, że z ich posiadaniem wiąże się wiele korzyści:
Gdy kogoś rozumiesz, spotykasz się z wdzięcznością. Lubimy tych, którzy poświęcają czas na zrozumienie naszych myśli i uczuć. Gdy ktoś wysłucha nas i zrozumie, czujemy się bardziej ważni i znaczący.
Gdy jasno się wypowiadasz, jesteś właściwie rozumiany. Jeśli jasno przedstawisz swój punkt widzenia i wyraźnie przekażesz, o co ci chodzi, ograniczysz ryzyko późniejszych konfliktów. Może to znacznie ułatwić wspólne działanie w miejscu pracy, a także złagodzić nieporozumienia w domu, tym samym oszczędzając ci mnóstwo czasu i energii.
Gdy wyrażasz swoje potrzeby i określasz własne granice, jesteś szanowany. Ludzie przeważnie szanują tych, którzy są otwarci. Bądź szczery i bezpośredni, a spotkasz się z podziwem dla swojej odwagi i osobistej siły. Stanowczość w wyrażaniu samego siebie pomaga też zmotywować innych do respektowania twoich potrzeb.
Gdy udzielasz opinii, zyskujesz lepsze zrozumienie sytuacji. Jeśli prosisz kogoś o opinię, możesz odkryć wpływ swojego postępowania na otoczenie. Z drugiej strony, gdy wyrażasz własne zdanie o kimś, masz szansę dowiedzieć się, czy twoje spostrzeżenia są trafne. Dzięki wymianie opinii kontakty z innymi stają się pełniejsze i bardziej znaczące.
Gdy wywierasz na innych pozytywny wpływ, stajesz się osobą cenioną. Wielu potrafi dawać tzw. dobre rady, jednak ludzie przyjmują je najczęściej wtedy, gdy formułowane są w sposób konstruktywny. Otoczenie będzie cenić twoje wskazówki, jeśli będą one szczere, sensowne i pomocne.
Gdy umiesz skutecznie rozwiązywać konflikty, wzbudzasz zaufanie. Jeśli nie atakujesz ludzi tylko problemy, nie ranisz niczyjego "ja" i nie przysparzasz sobie wrogów. Takie podejście zachęca innych do uczciwych negocjacji.
Gdy współpracujesz z kolegami z zespołu, jesteś nagradzany. Osoby, które potrafią współdziałać w zespole, są pracownikami najbardziej pożądanymi przez pracodawców. Jeśli umiesz "grać w drużynie", będziesz otrzymywać bardziej odpowiedzialne zadania i większe nagrody.
Gdy "zmieniasz biegi", poprawia się jakość twoich kontaktów z innymi. Dzieje się tak dlatego, że zmiana w twoim zachowaniu często jest katalizatorem zmian w zachowaniu drugiej strony. W ten sposób stwarzasz możliwość naprawy problematycznych stosunków z daną osobą.
Krótko mówiąc, przekonasz się, że naprawdę warto układać mądre relacje z innymi. Jak stać się prawdziwym ekspertem w tej dziedzinie? Zobaczmy...
