SPIS TREŚCI
O autorze 9
Wstęp 11
Czym jest dochód pasywny i półpasywny? 16
Różnice między dochodem pasywnym a wolnością finansową i bogactwem 18
65 przykładów przychodów pasywnych i półpasywnych 19
Moja droga do wolności finansowej 23
Czy przychody pasywne są moralne? 28
Edukacja finansowa 29
Dlaczego? 33
Wartość netto 35
Miara wolności finansowej 39
Etapy dochodzenia do wolności finansowej - mikroportfel rentiera 42
Nawyki 48
Składniki aktywów i zasada zachowania bazy 52
Największe przeszkody na drodze do wolności finansowej 53
Fundusz ubezpieczeniowy 59
Zarządzanie kredytami i budowanie zdolności kredytowej 62
Zarządzanie spłatą kredytów 64
Warunki udzielania kredytów 66
Uproszczony sposób obliczenia zdolności kredytowej 67
Strategie działania przy utracie zdolności do spłaty zobowiązań 70
Upadłość konsumencka 71
Inwestowanie zgodne z cyklami koniunkturalnymi 72
Dzieci hossy 74
Fazy rynku 75
Strategia 76
Wycena wartości - matematyka sukcesu 78
Podejście porównawcze - model uproszczony 81
Podejście inwestycyjne - model uproszczony 83
Określanie zasadności inwestycji w zróżnicowane aktywa 84
Pozostałe metody wyceny 85
Zarządzanie podatkami, optymalizacja podatkowa 87
Złoto i srebro jako formy ochrony kapitału przed inflacją 92
Dźwignie rentiera 97
Dźwignia kredytowa 98
Dźwignia wartości netto 99
Dźwignia podatkowa 100
Dźwignia czasu, zatrudnienia 100
Dźwignia technologii 101
Dźwignia optymalizacji 102
Najlepsze źródła przychodów pasywnych i półpasywnych 103
Wynajem nieruchomości 106
Opracowanie strategii wynajmu 107
Wyszukiwanie okazji inwestycyjnych 112
Walidacja inwestycji i podstawowy wskaźnik jej opłacalności 116
Finansowanie inwestycji 119
Due diligence i zakup nieruchomości - źródła informacji 123
Inwentaryzacja i przygotowanie planu nieruchomości 129
Przygotowanie nieruchomości do wynajmu - home staging 133
Home staging w praktyce 135
Checklista i prezentacja nieruchomości 138
Techniki copywritingu i inne elementy oferty nieruchomości 140
Zdjęcia 143
Film 152
Wirtualna wizyta 154
Zarządzanie najmem 155
Selekcja najemców, czyli jak bezpiecznie wynająć nieruchomość 157
Spółki dywidendowe -giełda 160
Zalety i wady inwestowania w spółki dywidendowe 162
Wybór najlepszych spółek dywidendowych 164
Stopa dywidendy 166
Wskaźnik wypłaty dywidendy (ang. payout ratio) 168
Cena do zysku C/Z (P/E price earning ratio) 169
Cena do wartości księgowej C/WK (ang. return on equity) 170
Rentowność kapitału własnego 173
Sprawozdania finansowe 174
Bilans - sprawozdanie o majątku firmy na określony dzień bilansowy 175
Rachunek zysków i strat - sprawozdanie o wyniku finansowym firmy za dany okres 177
EBITDA 177
Rachunek przepływów pieniężnych (cash flow) - sprawozdanie o wpływach i wydatkach pieniężnych w danym okresie 179
Analiza potencjału przedsiębiorstwa 181
Dzień ustalania prawa do dywidendy i dzień wypłaty dywidendy 182
Obligacje korporacyjne 183
Po co spółka emituje obligacje, skoro może wziąć kredyt bankowy? 185
Różnice między akcjami a obligacjami tego samego przedsiębiorstwa 186
Możliwości inwestowania na rynku obligacji 187
Lokaty i instrumenty strukturyzowane 189
Procent składany 191
Obliczanie procentu składanego 191
Lokata strukturyzowana 193
Kursy wideo / Kursy online 194
Jak wybrać temat kursu online 196
Sposoby nagrywania kursów wideo 197
Czas trwania kursu 200
Dystrybucja kursów 201
Marketing produktów informacyjnych 203
Społeczności internetowe 204
E-mail marketing 207
Pozyskiwanie adresów mailowych 209
Blog 212
Podcast 213
YouTube 217
Książki, audiobooki, e-booki 221
Self-publishing 223
Tradycyjne wydawnictwo 225
Koszty wydania książki 226
Jak wybrać temat i tytuł książki? 230
Cena książki 230
Walidacja pomysłu 232
Wydanie książki bez pisania 233
ISBN 234
Pisanie książki 234
Sprzedaż 235
Ile można zarobić na wydaniu własnej książki? 236
Zdjęcia, filmy, muzyka i szablony w agencjach stockowych 238
Co to jest agencja stockowa? 239
Kto kupuje zdjęcia i muzykę od agencji stockowych? 240
Jak rozpocząć współpracę z agencją? 240
Pozycjonowanie zdjęcia 241
Badanie popularności 242
Zasady współpracy z agencją stockową 243
Wynajem ruchomości - jachty, sprzęt budowlany, RTV 245
Wspólne inwestycje - crowdfunding 250
Time sharing, sharing economy, mesh economy 254
Ostrożnie z franczyzą 256
Schemat Ponziego, ponadprzeciętne zyski i brak wartości 260
Zakończenie 264
O autorze
Daniel Tokarz
Właściciel firmy inwestującej od 2004 roku w instrumenty pasywne. Założyciel jednej z pierwszych firm na rynku polskim produkującej i sprzedającej wideokursy (blisko 100 wydanych kursów i kilkaset tysięcy sprzedanych produktów). Współproducent programów komputerowych. Autor kilkunastu książek w wersji papierowej, e-booków oraz bestsellerowych audiobooków oferowanych we wszystkich największych księgarniach na rynku polskim. Właściciel nieruchomości mieszkalnych i użytkowych przynoszących comiesięczne przychody z wynajmu. Uczestnik setek transakcji kupna i wynajmu nieruchomości. Od 1998 roku inwestor giełdowy specjalizujący się w spółkach dywidendowych i zabezpieczaniu inflacyjnym z wykorzystaniem metali szlachetnych w postaci złota i srebra. Autor wyróżnionego referatu podczas Międzynarodowego Seminarium Kół Naukowych w 2012 roku, który na podstawie analizy wskaźników giełdowych trafnie przewidział zachowanie spółek z sektora deweloperskiego w kolejnych latach. Prywatnie mąż Magdy oraz tata Zuzi i Jaśka. Pasjonat żeglarstwa, golfa, astronomii, matematyki finansowej, tańca, wspinaczki, snowkitingu i nurkowania.
O książce
Inwestowanie w przychód pasywny jest możliwe w wielu obszarach. Nieruchomości, spółki dywidendowe, kursy internetowe, biznesy, książki, wynajem ruchomości, lokaty, obligacje to instrumenty o zróżnicowanych poziomach ryzyka, ale i zróżnicowanych stopach zwrotu z inwestycji.
"Biblia rentiera" opisuje ścieżki generowania przychodów pasywnych, akcentując zarówno zalety, jak i zagrożenia towarzyszące poszczególnym inwestycjom. W niezwykle innowacyjny sposób zestawia produkty inwestycyjne, aby razem z czytelnikiem znaleźć ich wspólne cechy.
Autor książki jest żywym dowodem na to, że dywersyfikacja źródeł stałych dochodów jest możliwa, a wręcz niezbędna w celu zabezpieczenia sytuacji finansowej inwestora.
"Biblia rentiera" to pierwsze kompendium, które kompleksowo omawia tak szeroki wachlarz możliwości osiągnięcia i utrzymania wolności finansowej.
Z książki dowiesz się:
jak okazyjnie kupić i przygotować nieruchomości do wynajmu;
jak zarządzać kredytami i zdobyć zdolność kredytową;
jak wydać własną książkę;
jak przygotować i sprzedawać wideokursy, audiobooki i e-booki;
jak selekcjonować wartościowe spółki dywidendowe;
jak już dzisiaj stworzyć mikroportfel rentiera;
jak sprzedawać własne zdjęcia, filmy i muzykę;
jak wykorzystywać sześć dźwigni rentiera;
jak inwestować zgodnie z cyklami koniunkturalnymi;
jak rozpoznawać bańki spekulacyjne i oszustwa;
jak zarządzać podatkami.
Poznasz też 65 rodzajów przychodów pasywnych i dowiesz się o wiele, wiele więcej...
Wstęp
2002 rok, Wrocław. Właśnie przepracowałem noc. Sprzątam restaurację typu fast food i po szybkim prysznicu staję na kasie. Obserwuję ludzi, którzy całą rodziną jadą na narty. Moja stawka godzinowa wynosi poniżej 3 zł.
Po wyjściu z pracy widzę niebo poprzecinane smugami i wyobrażam sobie, że samoloty, które je zostawiły, lecą gdzieś do ciepłych krajów. To tak daleki dla mnie świat, że trudno mi nawet marzyć o podobnej rzeczywistości.
Później przejazd tramwajem na uczelnię. Politechnika Wrocławska znajduje się po drugiej stronie miasta, mam więc czas na szybką drzemkę.
Moja mama mieszka samotnie w małym mieście na końcu Polski. Wysłała dwójkę dzieci na studia, więc nie mam co liczyć na poważniejsze wsparcie finansowe z jej strony. Rzeczywistość wydaje się trudna, jednak mam świadomość, że wiele osób miewa znacznie ciężej i że wszystko jest tylko kwestią organizacji.
Z takimi myślami planuję swoje pierwsze podróże po Europie. Moim darmowym środkiem transportu jest rower, na którym mam wszystko, co jest mi niezbędne do życia: namiot, śpiwór, kuchenkę gazową, trochę ubrań i części zapasowych. To wszystko gwarantuje mi wolność przemieszczania się. Taka forma podróży okazuje się również tańsza niż pozostanie w mieście - nie muszę opłacać czynszu ani energii elektrycznej czy przejazdów środkami komunikacji miejskiej.
W tamtym czasie podróżowanie rowerem nie było jeszcze tak popularne, jak jest teraz. Poznawałem sporo osób, które zadawały mnóstwo pytań. Gospodarze często użyczali mi kawałka przestrzeni, żebym mógł rozłożyć namiot, więc nie zawsze spałem na dziko. Kiedy kończył mi się budżet wyjazdowy, podejmowałem prace sezonowe i mogłem przedłużać swoje wyprawy.
Pewnego dnia przy granicy szwajcarsko-austriackiej spotykam parę polskich motocyklistów, Ernesta i Anię. Opowiadają, że pracują przez określony czas, a później przez niemal sześć miesięcy jeżdżą po Europie. Na czas wyjazdów wynajmują komuś swoje mieszkanie, dzięki czemu na konto spływają im dodatkowe środki.
Rozmowa z nimi okazała się na tyle ekscytująca, że w nocy nie mogłem zmrużyć oka. Uświadomiłem sobie, że wystarczy posiadać kilka mieszkań na wynajem, aby prowadzić wymarzony styl życia, który dla mnie oznaczał jedno: możliwość podróżowania.
Trochę przytłaczała mnie myśl, że jedyną "nieruchomością", którą wówczas posiadałem, był namiot wyblakły od słońca, w dodatku nie zawsze legalnie rozstawiany na czyimś gruncie.
Przez kilkaset kilometrów zastanawiam się, co mogę zrobić, aby zebrać fundusze na swoją pierwszą nieruchomość na wynajem. W mojej głowie powstaje również teoria, że mam większe szanse, niż mają osoby zamożne, ponieważ punkt, z którego startuję, bardziej motywuje mnie do zmiany aktualnego stanu.
Przez kolejne dwa lata chwytam się zajęć dodatkowych i zbieram fundusze na otwarcie własnej firmy. Studiuję na politechnice i jednocześnie pracuję między innymi jako ochroniarz, broker otwartych funduszy emerytalnych, sprzedawca powierzchni reklamowych czy agent pocztowy. Do Wrocławia oddalonego o ponad 100 km zdarza mi się dojeżdżać rowerem zamiast autobusem. Sakwy rowerowe wypycham zapasami pierogów i bigosu. Na trasie wyglądam pewnie jak turysta, który ma zamiar przejechać całą Europę, tymczasem wszystko robię po to, aby zaoszczędzić kilka złotych.
Do 2004 roku zaoszczędzam tyle z mojej wieloetatowej pracy, że mogę otworzyć wymarzoną firmę.
Prowadzę ją w wynajętym pokoju. Kupuję kompilatory, oprogramowanie i drukarkę termotransferową do płyt CD, na którą odkładałem ponad dwa lata. W ramach jednoosobowej działalności wypuszczam pierwsze programy i kursy, które opracowałem jeszcze przed założeniem firmy. Komputer, który posiadam, jest za słaby do kompilacji produktów czy nagrywania wideo z monitora, na szczęście studiuję informatykę, więc część pracy wykonuję na sprzęcie znajomych z roku. Muszę zarabiać już od pierwszego dnia prowadzenia działalności, ponieważ nie mam ani dofinansowania z UE, ani preferencyjnego ZUS-u.
Po 14 latach prowadzenia firmy rzeczywistość przekracza moje najskrytsze marzenia. Mam cudowną żonę i dwójkę dzieci, z którymi kilkadziesiąt razy w roku wyjeżdżam na wakacje lub kilkudniowe wypady. Dysponuję portfelem mieszkań i lokali użytkowych na wynajem o wartości kilku milionów złotych. Inwestuję również w akcje dywidendowe i obligacje korporacyjne. Na wypadek wyjątkowo niekorzystnych scenariuszy zabezpieczam się złotymi sztabkami i monetami. Oprócz dwóch dobrze prosperujących biznesów posiadam również kilka innych instrumentów inwestycyjnych oraz prawa autorskie do kilkudziesięciu kursów wideo, kursów językowych, programów komputerowych, książek w wersji drukowanej, e-booków i audiobooków. Przychody pasywne z tych wszystkich źródeł pozwalają mi na podróżowanie i rozwijanie się w wielu sportach i pasjach:
nurkowaniu (posiadam stopień zaawansowany organizacji PADI);
żeglowaniu i pływaniu motorówką (posiadam patent żeglarski i motorowodny, a te słowa piszę do Ciebie z katamaranu na Karaibach);
grze w golfa;
jeździe na nartach (zjazdowych, biegowych, skiturowych);
snowkitingu (jeżdżę i skaczę na nartach z latawcem);
windsurfingu;
salsie i innych rodzajach tańca (zdarzyło mi się nawet prowadzić bezpłatne kursy);
wspinaczce;
jeździe figurowej na łyżwach (wykonuję spiny i pojedyncze toe loopy i axle, ale uczę się również podwójnych);
astronomii (należę do Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii);
grze na afrykańskim djembe (opowiadałem o tym instrumencie i prezentowałem podstawy gry w programie telewizyjnym);
packraftingu i bikeraftingu (rodzaj spływów z ultralekkim kajakiem, który w górę spływu niesie się w plecaku lub przewozi na rowerze);
podróżach po różnych zakątkach świata.
Co się stało w latach 2004-2019, że diametralnie zmieniłem swoją sytuację finansową?
Mówiąc w uproszczeniu: wydałem blisko 70 produktów w postaci kursów wideo, programów komputerowych oraz książek i sprzedałem je w kilkuset tysiącach kopii w Polsce i za granicą. Dochody przeznaczałem na zakup instrumentów inwestycyjnych, o których wspomniałem powyżej. Warto zaznaczyć, że żaden z moich produktów nie okazał się znaczącym sukcesem sprzedażowym, żaden również nie przyniósł mi poważniejszych strat. Wszystko, co robiłem przez kilkanaście ostatnich lat, obejmowało opracowywanie zróżnicowanych projektów - początkowo jednoosobowych, a później zespołowych.
Czy się przechwalam? Nie. Chcę tylko powiedzieć, że wolność finansową możesz osiągnąć dzięki konsekwencji i wytrwałości. Nie potrzebujesz ani wyjątkowych osiągnięć, ani spektakularnych sprzedaży. Nawet jeżeli startujesz od zera lub poniżej zera.
Nie musisz być drugim Billem Gatesem, Markiem Zuckerbergiem czy Elonem Muskiem. Takie scenariusze życiowe jak ich zdarzają się niezwykle rzadko. Ważne są jednak dwa czynniki: cel i determinacja w jego realizacji.
Jeśli o mnie chodzi, nie miałem marginesu na popełnianie poważnych błędów, bo nie miałem zaplecza, które w takiej sytuacji mogłoby mi pomóc. Dlatego nie znajdziesz u mnie porad typu: "jak uczyć się na moich porażkach", bo zwyczajnie nie mogłem ich ponosić.
W ciągu tych kilkunastu lat finanse przestały być czynnikiem, który dominuje w moim myśleniu. Dzisiaj mogę również pomagać innym.
Chciałbym przedstawić Ci narzędzia i instrumenty, których użyłem do zbudowania wolności finansowej i z których stale czerpię przychody pasywne.
Jeżeli jesteś na początku drogi do stania się rentierem, większość informacji okaże się dla Ciebie nowa. Jeżeli jednak w jakimś stopniu osiągnąłeś już stan wolności finansowej i czerpiesz przychody pasywne na przykład z wynajmu nieruchomości, chciałbym zaproponować Ci zróżnicowanie portfela inwestycyjnego przez dodanie do niego innych instrumentów inwestycyjnych. Warto poznać je przynajmniej w podstawowej formie, aby być gotowym na różne scenariusze zachowania się rynku.
Od początku też będę z Tobą szczery: jeżeli nie masz majątku o wartości około 2 mln zł, nie staniesz się jutro rentierem, który z przychodów pasywnych czerpie 15 000 zł miesięcznie. Gwarantuję jednak, że droga, którą zaproponuję, jest niezwykle fascynująca, a cel, który sobie wyznaczysz, możliwy do osiągnięcia bez względu na miejsce, w którym dzisiaj się znajdujesz. A jeżeli jesteś w bardziej komfortowej sytuacji, niż ja byłem kilkanaście lat temu, być może szybciej zyskasz wolność finansową.
Zacznijmy zatem.
? Copyright by Daniel Tokarz
Autor: Daniel Tokarz
Tytuł: Biblia rentiera
Podtytuł: Jak generować przychody pasywne i zdobyć wolność finansową
Projekt graficzny okładki i makiety: Katarzyna Buk
Skład i łamanie: Katarzyna Buk | 27pixeli.com
Redakcja i korekta: Elżbieta Sokołowska | korektelka.pl
Szczecin 2019
ISBN EBOOK 978-83-61362-53-1
Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośnikach filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.
Wszelkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi lub towarowymi ich właścicieli.
Uwaga: informacje zawarte w tej publikacji nie stanowią doradztwa inwestycyjnego ani prawnego, tylko prezentują doświadczenie i opinie autora. Przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji inwestycyjnej lub innego przedsięwzięcia biznesowego skorzystaj z doradztwa profesjonalnych podmiotów oraz sprawdź obowiązujące przepisy prawa.
Autor dołożył wszelkich starań, aby wiedza zawarta w publikacji była jak najwyższej jakości, jednak nie zna sytuacji finansowej i środowiska, w którym działają poszczególne podmioty. Zmieniające się prawo i sposoby jego interpretacji mogą dezaktualizować przedstawione informacje.